Waarom kan ik Windows XP niet gewoon upgraden op mijn fabrieksmachines?

De meeste industriële machines (CNC-freesmachines, verpakkingslijnen, spuitgietmachines) gebruiken besturingssoftware die alleen op Windows XP of 7 is gecertificeerd. De PLC-programmeersoftware, HMI-applicaties en meetapparatuur zijn afhankelijk van specifieke drivers en runtime-omgevingen die niet beschikbaar zijn op Windows 10/11. Upgraden betekent: nieuwe licenties (€5.000-20.000 per machine), hercertificering van het productieproces, en 2-4 weken stilstand per machine. Netwerksegmentatie is het veilige alternatief.

Hoe beveilig ik Windows XP machines zonder ze te upgraden?

De industriestandaard is netwerksegmentatie conform IEC 62443. U plaatst uw legacy machines in een geïsoleerd netwerksegment (OT-zone) met strikte firewall-regels. Alleen het minimaal noodzakelijke verkeer wordt toegestaan, bijvoorbeeld receptgegevens van het MES-systeem. Aanvullend installeert u application whitelisting zodat alleen goedgekeurde software kan draaien, en schakelt u alle ongebruikte USB-poorten en netwerkdiensten uit.

Hoeveel kost het om legacy machines te beveiligen met segmentatie?

Een netwerksegmentatieproject voor een gemiddelde fabriek (10-30 machines, 1-3 OT-netwerken) kost tussen €7.500 en €25.000. Dit omvat: netwerkinventarisatie, zone-ontwerp conform IEC 62443, implementatie van managed switches en firewalls, en documentatie. Ter vergelijking: het upgraden van dezelfde machines kost €50.000-200.000 plus weken productiestilstand.

Windows XP op uw machines? Zo beveiligt u legacy systemen zonder productiestilstand

Waarom kan ik Windows XP niet gewoon upgraden?

De meeste industriële machines gebruiken besturingssoftware die alleen op Windows XP of 7 is gecertificeerd. De PLC-programmeersoftware (Siemens STEP 7, Rockwell RSLogix), HMI-applicaties en meetapparatuur zijn afhankelijk van specifieke drivers die niet beschikbaar zijn op Windows 10/11.

Upgraden betekent: nieuwe licenties (€5.000-20.000 per machine), hercertificering van het productieproces, en 2-4 weken stilstand per machine. Voor een fabriek met 20 machines is dat €100.000-400.000 + maanden productiestilstand.

Waarom is een onbeveiligd Windows XP systeem zo gevaarlijk?

Geen security updates

Microsoft heeft de ondersteuning voor Windows XP gestopt in 2014 en voor Windows 7 in 2020. Elk nieuw ontdekt beveiligingslek blijft permanent open. Er zijn momenteel 1.000+ bekende kwetsbaarheden waarvoor geen patch beschikbaar is.

Ransomware-doelwit

WannaCry (2017) trof wereldwijd fabrieken met Windows XP. Renault-Nissan verloor €300 miljoen omzet door productiestilstand. Legacy systemen zonder segmentatie zijn het eerste doelwit bij een aanval op uw netwerk.

Flat network = totale toegang

In veel fabrieken zitten kantoor-PC's, productiemachines en SCADA-systemen op hetzelfde netwerk. Een medewerker die op een phishing-mail klikt, geeft een aanvaller direct toegang tot uw PLC's.

NIS2 aansprakelijkheid

Onder de NIS2-richtlijn bent u als bestuurder persoonlijk aansprakelijk voor cybersecurity-incidenten. Een onbeveiligd Windows XP systeem is een bewust geaccepteerd risico, dat maakt het juridisch bijzonder kwetsbaar.

3-stappen beveiligingsplan voor legacy machines

De industriestandaard (IEC 62443) schrijft netwerksegmentatie voor als primaire beveiligingsmaatregel voor legacy systemen. Geen upgrades nodig. Geen stilstand.

Inventariseer: wat draait waar?

Breng alle machines met legacy OS in kaart. Welke Windows-versie? Welke PLC-software? Welke netwerkverbindingen? Documenteer welk verkeer noodzakelijk is (bijv. recept-data van MES) en welk verkeer onnodig is (bijv. internettoegang, file sharing).

Segmenteer: isoleer uw OT-netwerk

Plaats legacy machines in een apart VLAN achter een industriële firewall. Configureer alleen inkomend verkeer dat strikt noodzakelijk is. Blokkeer al het uitgaande verkeer naar internet. Gebruik het Purdue-model om zones en conduits te definiëren conform IEC 62443.

Verharden: minimaliseer het aanvalsoppervlak

Installeer application whitelisting (alleen goedgekeurde software kan draaien). Schakel ongebruikte USB-poorten fysiek uit. Verwijder onnodige Windows-diensten (Remote Desktop, SMBv1, WinRM). Stel lokale wachtwoorden in die afwijken van uw kantoor-AD.

Wat kost segmentatie vs. upgraden?

	Segmentatie	Volledig upgraden
Kosten (20 machines)	€7.500 – €25.000	€100.000 – €400.000
Productiestilstand	0 dagen	2-4 weken per machine
Doorlooptijd	2-4 weken	6-18 maanden
Hercertificering nodig?	Nee	Ja, per machine
NIS2-compliant?	Ja (IEC 62443)	Ja

Hoe werkt het Purdue-model voor fabriekssegmentatie?

Het Purdue Enterprise Reference Architecture-model verdeelt uw fabriek in beveiligingszones. Elke zone heeft een eigen beveiligingsniveau. Verkeer tussen zones gaat via gecontroleerde conduits (beveiligde verbindingen).

Level 4-5

Enterprise & DMZ

Kantoornetwerk, ERP, e-mail, internet. Volledig gescheiden van productie.

Industrial Firewall

Level 3

Manufacturing Operations

MES, Historian, recept-management. Alleen gecontroleerd verkeer naar Level 2.

Level 2

Control Systems (SCADA/HMI)

Hier draaien uw Windows XP/7 machines. Geïsoleerd VLAN, geen internettoegang, alleen lokaal verkeer.

Level 0-1

Physical Process & Sensors

PLC's, sensoren, actuatoren. Fysiek gescheiden netwerk, alleen Modbus/Profinet protocollen.

Wilt u uw legacy machines beveiligen?

Wij inventariseren uw situatie en leveren een segmentatieplan op maat. Zonder productiestilstand, conform IEC 62443 en NIS2.

Gratis NIS2 Quick Scan Plan een OT-assessment

Check uw legacy risico

Gratis, vrijblijvend, 100% Nederlands.

Gratis NIS2 Scan →

Cijfers bijgewerkt: februari 2026

Geschreven door

Ritchel Akwali

Oprichter van RaconSoft met 10+ jaar ervaring in OT/IT-integratie en procesoptimalisatie in de maakindustrie.

Dit artikel is samengesteld door de experts van RaconSoft, ondersteund door geavanceerde AI-tools voor analyse en redactie.

Windows XP op uw machines? Zo beveiligt u legacy systemen Zonder productiestilstand, zonder dure upgrades