Laatst bijgewerkt: 11 februari 2026 • Leestijd: 7 minuten
In 73% van de productiebedrijven worden onderhoudsbevindingen nog handmatig ingetypt op een telefoon of tablet. Op de werkvloer, met handschoenen, gehoorbescherming en olie op de vingers, kost dat gemiddeld 4 minuten per registratie. Spraakgestuurde werkorders reduceren dit tot 45 seconden. Maar niet elke implementatie is gelijk, en niet elke is NIS2-compliant.
1. Het probleem: typen met handschoenen
De werkvloer is geen kantoor. Touchscreens zijn ontworpen voor schone vingers en rustige omgevingen. In de praktijk werken monteurs onder omstandigheden die data-invoer onpraktisch maken:
Handschoenen
Chemisch bestendige handschoenen, leren werkhandschoenen of snijbestendige handschoenen maken touchscreen-bediening onmogelijk. Handschoenen uittrekken kost tijd en is bij chemische procedures niet toegestaan.
Lawaai
In machineomgevingen (85+ dB) draagt de monteur gehoorbescherming. Communicatie met collega's is al lastig, laat staan concentreren op een klein toetsenbord.
Positie
Monteurs werken regelmatig op hoogte, in krappe ruimtes of liggend onder machines. Twee handen aan het apparaat. De telefoon ligt op de grond of in een zak.
Vuile handen
Olie, vet, koelvloeistof en smeermiddelen op vingers. Elk touchscreen-contact laat het scherm onleesbaar achter en beschadigt op termijn de oleofobe coating.
Het resultaat
Monteurs vullen werkorders na afloop in op kantoor, uit het hoofd, uren later. Details verdwijnen, foutcodes worden vergeten, en de waarde van uw CMMS-data daalt met elke verloren registratie.
2. Cloud vs On-Device: waar wordt uw spraak verwerkt?
Niet alle spraakherkenning is gelijk. Het verschil zit in waar de audiodata wordt verwerkt, en dat heeft directe gevolgen voor privacy en NIS2.
Cloud-based spraak
Google Speech-to-Text, Apple Dictation, Azure Speech Services
- ❌ Audio wordt naar externe server gestuurd
- ❌ Data verlaat het bedrijfsnetwerk
- ❌ Afhankelijk van internetverbinding
- ❌ NIS2 Art. 21: risico op data-exfiltratie bij OT-omgeving
On-device spraak
Whisper WASM (OpenAI model, lokaal uitgevoerd)
- ✅ Verwerking volledig op het apparaat
- ✅ Geen data verlaat het apparaat
- ✅ Werkt offline (geen WiFi nodig)
- ✅ NIS2 Art. 21: geen extern dataverkeer
NIS2 Artikel 21: Toeleveranciersbeveiliging
NIS2 eist dat organisaties de beveiligingsrisico's van hun toeleveranciers en dienstverleners beoordelen. Cloud-spraakdiensten zijn externe dienstverleners. Elke audio-opname die naar hun servers gaat, is een potentieel aanvalsvlak. On-device verwerking elimineert dit risico volledig.
3. Hoe on-device spraakherkenning werkt
RaconWorks gebruikt Whisper WASM, het spraakmodel van OpenAI, maar volledig lokaal uitgevoerd in de browser van de monteur. Geen server, geen cloud, geen data die het apparaat verlaat.
- Inspreken: De monteur tikt op de microfoonknop en spreekt zijn bevindingen in. “Lager positie 3 versleten, vervangen door SKF 6205. Trillingsniveau na vervanging normaal.”
- Lokale verwerking: Whisper WASM draait in de browser via WebAssembly. Het model (39 MB) wordt eenmalig gedownload en cached lokaal. Verwerking duurt 2-5 seconden.
- Tekst in werkorder: De herkende tekst verschijnt direct in het opmerkingenveld van het werkplan. De monteur controleert en bevestigt met één tik.
Technische specificaties
4. Vergelijkingstabel: spraak in CMMS-systemen
Hoe vergelijken de gangbare CMMS-platformen zich op spraakfunctionaliteit?
| Criterium | SAP PM / Ultimo | MaintainX | McMain | RaconWorks |
|---|---|---|---|---|
| Spraakherkenning | ❌ Nee | 🟡 OS-level dictation | ❌ Nee | ✅ Ingebouwd |
| Verwerking | n.v.t. | Cloud (Apple/Google) | n.v.t. | On-device (Whisper) |
| Offline spraak | ❌ | ❌ | ❌ | ✅ Ja |
| NIS2-compliant | n.v.t. | ❌ Cloud | n.v.t. | ✅ Zero exfiltratie |
| Nederlands | n.v.t. | ✅ (via OS) | n.v.t. | ✅ Multilingual |
| Handschoenmodus | ❌ | ❌ | ❌ | ✅ Large touch targets |
5. Implementatie: 3 stappen naar operationeel
Spraakgestuurde werkorders vereisen geen aparte hardware of infrastructuur. Het werkt op de bestaande smartphones van uw monteurs.
Stap 1 Activeren
Spraakherkenning wordt ingeschakeld in de RaconWorks-instellingen. Het Whisper-model wordt automatisch gedownload naar het apparaat van de monteur (eenmalig, ~39 MB).
Stap 2 Trainen
Monteurs leren in 10 minuten hoe ze bevindingen inspreken. Tip: korte, gestructureerde zinnen werken het best. “Component, probleem, actie” als patroon.
Stap 3 Monitoren
Na 1 week meet u de adoptiegraad via het KPI-dashboard. Typische resultaten: 80% reductie in invoertijd, 3x meer detail in werkorderopmerkingen.
Resultaat in de praktijk
Monteurs die spraak gebruiken, registreren gemiddeld 3x zoveel detail in hun werkorders. Niet omdat ze meer weten, maar omdat spreken sneller is dan typen, en ze het nu dáár doen waar ze het zien: bij de machine.
6. Van spraak naar ISO 14224: de zelflerende brug
Spraakherkenning alleen is niet genoeg. De echte waarde ontstaat wanneer gesproken input automatisch wordt omgezet naar gestandaardiseerde onderhoudscodes.
RaconWorks koppelt de output van Whisper aan een zelflerende vocabulaire die ISO 14224 storingscodes herkent. Dit werkt in drie stappen:
A Spraak → Tekst
Whisper WASM zet de gesproken bevinding om naar tekst. Volledig on-device. Geen audio verlaat het apparaat.
B Tekst → ISO 14224 Match
Het systeem vergelijkt de herkende tekst met de ISO 14224 taxonomie. “Lager versleten” wordt automatisch gematcht aan de juiste storingscode en faalwijze. Het juiste veld wordt vooringevuld.
C Correctie → Leermoment
Als de monteur de suggestie corrigeert, leert het lokale woordenboek. Na enkele weken herkent het systeem uw bedrijfsspecifieke termen zoals pomptypes, locatienamen en interne codes, automatisch.
Bedrijfs-DNA: uw concurrentievoordeel
Elke correctie door uw monteurs maakt het systeem slimmer. Na 3 maanden heeft u een vocabulaire die niemand anders heeft, afgestemd op uw machines, uw termen, uw processen. Dit is geen generieke AI: dit is uw eigen Bedrijfs-DNA.
Spraakgestuurde werkorders testen?
Ontdek of uw monteurs sneller en preciezer rapporteren met on-device spraakherkenning.
Probeer spraakgestuurde invoer
Gratis, vrijblijvend, 100% Nederlands.
Geschreven door
Ritchel Akwali
Oprichter van RaconSoft met 10+ jaar ervaring in OT/IT-integratie en procesoptimalisatie in de maakindustrie.
Dit artikel is samengesteld door de experts van RaconSoft, ondersteund door geavanceerde AI-tools voor analyse en redactie.